ISTORIJA JAVNOG PREVOZA U NOVOM SADU

istorija preduzeca

U razvoju jednog grada organizovanje javnog prevoza predstavlja prelomni momenat. To je znak da je urbanizacija dostigla nivo kojim se jedno naselje svrstava, po današnjim merilima, u moderne gradove. Začeci javnog prevoza u Novom Sadu datiraju iz 1868. godine kada je tadašnjim gradskim vlastima podneta prva molba kojom se tražila dozvola za prevoz putnika fijakerom po gradu.Njihov broj je stalno rastao, pa je 1884.godine njihova delatnost regulisana statutom.

Sa razvojem grada Novog Sada pojavila se i ideja o uvođenju električnog tramvaja, koji je tada bio zadnja reč tehnike.

Događaj koji je Novi Sad jednim korakom približio velikim gradovima odigrao se 30. septembara 1911. godine puštanjem u promet prvog električnog tramvaja u Novom Sadu

 

Svečano puštanje u promet tramvaja 30.9.1911. godine

 

Postavši centar Dunavske Banovine 1929. godine Novi Sad se teritorijalno širio i broj stanovnika se stalno uvećavao. Nova vremena zahtevala su uvođenje novih vidova putničkog prevoza. Tako je 1930. godine gradska uprava donela odluku da se za potrebe javnog prevoza putnika kupe tri autobusa. Ubrzo je postala vidljiva prednost autobusa nad tramvajima.

 

Autobus u gradskom saobraćaju 30-te godine prošlog veka

 

Javni prevoz bio je u stalnom porastu, sve do početka II svetskog rata, kada je usled ratnih dejstava došlo do smanjenja tramvajskog, a nakon toga i autobuskog saobraćaja. Potpuni prekid tramvajskog prevoza nastao je 1944. godine, kada je usled bombardovanja teško oštećena električna centrala.

Tramvajski prevoz ponovo je krenuo 25.maja 1945. godine najavljujići nova vremena u životu Novog Sada pa i u organizovanju javnog prevoza putnika.

Rešenjem Narodnog odbora 1946. godine osnovano je Gradsko saobraćajno preduzeće. Posle obimnih priprema 1958. godine u potpunosti se ukida tramvajski i prelazi na autobuski prevoz.

 

Svečana zamena tramvaja autobusima u centru Novog Sada, 1958. godine

 

Odlukom Narodnog odbora sreza Novog Sada 1962. godine GSP se preselio na sadašnju lokaciju.

Radi obezbeđenja boljih uslova za prihvat i otpemu putnika u međumesnom saobraćaju, izgrađena je Međumesna autobuska stanica i u rad puštena u decembru 1967. godine.

 

Novoizgrađena Međumesna autobuska stanica Novi Sad, 1967. godine

 

Odlukom Skupštine opštine 1991. godine Gradsko saobraćajno preduzeće proglašeno je za javno preduzeće u nadležnosti Grada. Ukinuti Radnički saveti i formiran Upravni odbor, u čijem sastavu se nalaze predstavnici Grada i Preduzeća.

Važni datumi u razvoju javnog prevoza putnika Novog Sada

1868 g.– Začeci javnog prevoza – podneta prva molba gradskim vlastima za prevođenje putnika fijakerom po gradu

1911 g. – u promet je svečano pušten električni tramvaj pod upravom budimpeštanskog deoničkog društva za tramvajski saobraćaj

1930 g. – u javni saobraćaj uvedena tri autobusa na liniji od aerodroma na Sajlovu do periferije Petrovaradina

1946 g. – rešenjem Narodnog odbora grada Novog Sada osnovano je gradsko saobraćajno preduzeće

1958 g. – tramvaji su zamenjeni autobusima

1965 g. – izgrađena i puštena u rad nova prigradska autobuska stanica kod Riblje pijace

1967 g. – izgrađena i puštena u rad Međumesna autobuska stanica

1991 g. – Skupština opštine Novi Sad donela odluku o ukidanju Radničkog saveta i formiranju Upravnog odbora